KINH NGHIỆM LUẬT SƯ TRONG CÔNG TÁC GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG

THỰC TẾ NGUY HIỂM: MỘT SỐ CÁN BỘ LẠM DỤNG QUYỀN HẠN, ĐÁNH TRAO TRÁCH NHIỆM

Trong nhiều vụ việc mà chúng tôi trực tiếp tham gia tư vấn và bảo vệ cho người dân trong các dự án thu hồi đất – giải phóng mặt bằng (GPMB), hành vi sai phạm không nằm ở cấp tỉnh hay huyện, mà tập trung rõ nét ở cấp xã, nơi mà các bí thư, chủ tịch xã dùng mệnh lệnh hành chính hoặc “lòng tin chính trị” để ép người dân chấp nhận thiệt thòi.

Biểu hiện điển hình của sai phạm tại cấp xã/phường:

• Tổ chức họp dân trái quy trình, không có quyết định thu hồi đất hoặc không công khai phương án, nhưng vận động người dân rút đơn, tự nguyện trả lại đất đã được duyệt.
• Xuyên tạc kết luận của cấp trên như UBKT huyện, tỉnh để đưa ra thông tin sai lệch, làm dân sợ bị “hình sự hóa” nếu không nghe theo.
• Lôi kéo lực lượng công an xã tham gia các buổi làm việc, gây áp lực phi pháp, tạo tâm lý sợ hãi cho người dân.
• Tự ý xác định ai là đúng đối tượng/không đúng, gạt bỏ quyền lợi của dân mà không có căn cứ kiểm kê, thẩm tra.
• Tắt các thủ tục theo luật định: không có biên bản kiểm kê, không thông báo bồi thường, không hướng dẫn thủ tục khiếu nại.

Thực chất đây là hành vi hành chính trái luật, vi phạm nghiêm trọng Luật Đất đai, Luật Tố cáo, Luật Khiếu nại và quyền công dân theo Hiến pháp.

ÁP LỰC LUẬT SƯ GẶP PHẢI KHI ĐỨNG VỀ PHÍA NGƯỜI DÂN

Bị xem là “vật cản đường”

Luật sư tham gia hỗ trợ dân thường bị chính quyền gán nhãn “phản động mềm”, “kích động khiếu kiện”, “gây cản trở GPMB”. Có nơi còn báo cáo ngược lên công an huyện/tỉnh, gợi ý xử lý hành chính, thậm chí “nhắc nhở mềm” luật sư.

Bị từ chối tiếp cận thông tin, không được dự các buổi họp dân

• Nhiều xã ngăn luật sư tiếp cận tài liệu: phương án bồi thường, biên bản kiểm đếm.
• Họ tự ý họp riêng với dân, rồi tuyên truyền rằng “luật sư không có tư cách gì can thiệp”.

3. Luật sư bị chia rẽ với người dân

• Chính quyền dùng sức ép hành chính, đe dọa dân: “Nghe theo luật sư thì mất hết”, “Chống chủ trương là bị hình sự đấy”.
• Dân hoang mang, bỏ rơi luật sư giữa chừng, dù ban đầu hợp tác.

CÁC THAO TÁC NGHIỆP VỤ QUAN TRỌNG CỦA LUẬT SƯ GPMB

Chuẩn bị kỹ hồ sơ pháp lý gốc của dân

• Kiểm tra giấy tờ sử dụng đất, xác nhận kê khai, biên bản họp dân năm trước.
• Lập hồ sơ chứng minh quá trình sử dụng đất liên tục, không bị bỏ hoang.
• Lấy xác nhận của cán bộ thôn, nhân chứng sống – là chìa khóa nếu xã chối trách nhiệm.

Soạn thảo và nộp các văn bản đúng quy trình

• Đơn yêu cầu công khai danh sách đối tượng đủ điều kiện hỗ trợ, tái định cư.
• Đơn phản ánh hành vi lạm quyền của cán bộ xã gửi lên huyện/tỉnh.
• Đơn kiến nghị Ban Dân vận, Mặt trận, ĐBQH can thiệp khi bị chính quyền bóp méo chủ trương.

Kỹ năng mềm: Không đối đầu – nhưng không nhân nhượng

• Không vạch mặt cán bộ xã công khai, nhưng luôn viện dẫn luật:

“Nếu làm theo điều 69 Luật Đất đai thì xã không được vận động rút đơn khi chưa có quyết định thu hồi đất.”

• Khi công an xã “đứng canh” buổi họp:

“Xin đồng chí công an ghi biên bản, đây là buổi đối thoại dân sự – không phải buổi giữ trật tự an ninh.”

Làm việc với cấp huyện/tỉnh bằng chiến lược rõ ràng

• Luôn tách biệt cấp xã và cấp huyện/tỉnh khi phản ánh: “Bí thư xã có thể hiểu sai ý kiến chỉ đạo huyện”.
• Đưa ra kiến nghị chuyên môn có lập luận, dẫn chiếu điều luật, không chỉ phản ánh cảm tính.
• Nếu cần, mời báo chí chính thống vào cuộc để tạo đối trọng truyền thông.

CHỈ RÕ SAI LẦM CỦA CÁN BỘ XÃ TRONG GPMB

KẾT LUẬN: LUẬT SƯ KHÔNG PHẢI KẺ PHẢN BIỆN CHÍNH TRỊ, MÀ LÀ NGƯỜI BẢO VỆ PHÁP CHẾ NHÀ NƯỚC

Công tác GPMB muốn thành công phải đúng pháp luật. Nếu luật sư bị coi là “chướng ngại” thì chứng tỏ có điều gì đó không minh bạch đang diễn ra.

Luật sư không đứng về phe dân để chống lại chính quyền – mà đứng cùng pháp luật để nhắc chính quyền không được vượt quá giới hạn. Càng những lúc xã/phường lạm quyền, vai trò luật sư càng phải rõ ràng.

Chúng tôi kêu gọi các cơ quan chức năng cấp tỉnh và trung ương: cần có giám sát độc lập với cấp xã, tránh tình trạng “trên đúng – dưới sai – giữa không biết”.

Và gửi tới anh em luật sư cùng làm GPMB: hãy đứng vững, nói có chứng, viết có luật, giữ tinh thần bất động trước mọi áp lực chính trị hóa.

Khi luật pháp bị làm sai ở cơ sở, chính luật sư phải là người dựng lại nền móng.

Liên Hệ Tư Vấn

Nếu bạn cần thêm thông tin chi tiết hoặc cần tư vấn về việc thế chấp đất nông nghiệp, hãy liên hệ với chúng tôi:

Công ty Luật Thái Dương FDI Hà Nội
📞 Điện thoại: 0932888386 / 0866228283
📧 Email: luatthaiduongfdihanoi@gmail.com
🌐 Website: luatthaiduonghanoi.com | tuvanphaplydoanhnghiep.com.vn
📌 Fanpage: fb.com/luatthaiduongfdihanoi
🏢 Địa chỉ: Tòa Le Capitole, số 27 Thái Thịnh, Đống Đa, Hà Nội
👥 Group tư vấn chuyên sâu: https://www.facebook.com/groups/3863756297185867

#LAC Corporate Solutions